1 Nadciągająca burza-Dla pełni

„1. Nadciągająca burza
Dla pełni obrazu wspomnieć jeszcze trzeba, chociażby w największym skrócie, o przygotowaniach dokonywanych w MSZ w związku ze zbliżającą się wojną, o wycofaniu polskiego personelu dyplomatycznego i konsularnego z Niemiec, wreszcie o ewakuacji MSZ w czasie trwającej już wojny. Były to już ostatnie dni istnienia dyplomacji Drugiej Rzeczypospolitej. Zaczynał się nowy, wojenny okres w historii dyplomacji polskiej.
Pierwsze sygnały o niebezpieczeństwie wojny, o przygotowaniach do niej, pochodzą z dokumentacji MSZ z 1938 r. Już wtedy zaczęto myśleć o zagrożeniu i opracowywano plany postępowania na wypadek tej ostateczności. Świadczą o tym różne memoriały i instrukcje, odznaczające się nie przystającym do rzeczywistości sposobem ujmowania problemów i dość dużą ogólnikowością.
Weźmy np. ściśle tajny dokument datowany 31 marca 1938 r. Mówił on, iż „przygotowanie MSZ na wypadek wojny wymaga rozpatrzenia nowych zadań i intensyfikacji pracy na nowych odcinkach". Według autora dokumentu w grę wchodziły tu takie sprawy, jak zaopatrzenie kraju podczas wojny w niezbędne surowce i materiały, zabezpieczenie strategiczne ważnych połączeń zagranicznych, wykorzystanie ośmiomiłionowej Polonii do wszechstronnej pracy dla kraju, prowadzenie zwłaszcza za granicą umiejętnej i intensywnej propagandy.“(4)